Creativiteit als motor voor herstel en verbinding
C&S | CultuurSchok
Met het nieuwe project CultuurSchok Venlo bundelen Co de Cultuurontwikkelaar en Herstelacademie Venlo hun krachten. In dit bijzondere samenwerkingsproject werken mensen met ervaring in psychische kwetsbaarheid, cultuurmakers en ervaringsdeskundigen de komende twee jaar samen in co-creatieve trajecten rond thema’s die rechtstreeks voortkomen uit hun eigen leefwereld.
Een beweging in gang zetten
In een samenleving die soms liever wegkijkt, kiest CultuurSchok Venlo ervoor om juist zichtbaar te maken wat vaak onder de oppervlakte blijft: verhalen van kracht, kwetsbaarheid, hoop, lijden en herstel. Om te schuren waar nodig. Om ruimte te maken voor dialoog, herkenning en verbinding. Zo wordt CultuurSchok voelbaar in creativiteit, zichtbaar in de stad, en gedragen door de mensen zelf.
Ruimte teruggeven
Iedereen heeft recht op ruimte om zich uit te drukken, zich te ontwikkelen en zich verbonden te voelen met anderen. Toch ervaren mensen met een psychische kwetsbaarheid die ruimte niet altijd als vanzelfsprekend. Met CultuurSchok willen Co en de Herstelacademie die ruimte teruggeven aan mensen met een psychische kwetsbaarheid, zodat zij hem opnieuw vormgeven. Niet door vóór deze mensen te bedenken wat goed is, maar door hen als volwaardige mede-makers uit te nodigen in dit proces.
Cultuurparticipatie voor herstel en persoonlijke ontwikkeling
Cultuurparticipatie zien beide organisaties als een krachtig middel voor herstel en persoonlijke ontwikkeling. Kunst en creativiteit maken het mogelijk om thema’s als schaamte, angst, hoop en verlangen te onderzoeken, te verbeelden en te delen.
Hoe werkt CultuurSchok?
De werkwijze van CultuurSchok is cyclisch, onderzoekend en gelijkwaardig. Per thema wordt een co-creatief onderzoeksteam samengesteld, bestaande uit:
• Een deelnemersteam van mensen met psychische kwetsbaarheid
• Een ervaringsdeskundige vanuit de Herstelacademie
• Een cultuurmaker (bijvoorbeeld een beeldend kunstenaar, muzikant,
schrijver of theatermaker)
Samen bepalen zij hoe het gekozen thema wordt onderzocht en in welke artistieke vorm dit zichtbaar wordt. Niet het eindproduct staat centraal, maar het gezamenlijke proces van experiment, reflectie en ontmoeting.
De kracht van kwetsbaarheid
In aanloop naar dit project gingen Co en de Herstelacademie in gesprek met deelnemers en bezoekers van eerdere Psy-cafés. Uit deze gesprekken kwam het eerste thema voort: ‘De kracht van kwetsbaarheid’. Met dit thema willen we laten zien dat kwetsbaarheid niet alleen gezien hoeft te worden als een beperking of zwakte, maar juist ook als bron voor kracht en ontwikkeling. De overige thema’s ontstaan vanuit dialoog, onder meer tijdens de Psy-cafés die gedurende het project worden georganiseerd.
Psy-cafés en publieke presentaties
De resultaten van de co-creaties worden gedeeld tijdens openbare Psy-cafés en twee publieke presentaties in de openbare ruimte van Venlo. Denk aan locaties als het ziekenhuis, de bibliotheek, lege winkelramen, het stadion of het gemeentehuis. Tijdens de Psy-cafés is iedereen welkom waardoor nieuwe verbindingen en netwerken kunnen ontstaan.
Beoogde positieve effecten
Versterking
Door middel van creativiteit ontstaat ruimte om emoties te uiten, ervaringen te verwerken en nieuwe inzichten op te doen. De focus ligt niet op wat iemand niet kan, maar juist op wat iemand wél kan.
Verbinding
CultuurSchok brengt deelnemers, cultuurmakers, zorgprofessionals en publiek met elkaar in contact. Herstel en groei vinden niet plaats in isolatie, maar in relatie tot anderen. Door samen te creëren en publiekelijk te delen, ontstaan nieuwe netwerken en duurzame samenwerkingen tussen de zorgsector, cultuursector en maatschappij.
Eigenaarschap
CultuurSchok doorbreekt de vanzelfsprekendheid dat mensen met een psychische kwetsbaarheid vooral ontvanger zijn. Hier zijn zij mede-maker, mede-onderzoeker en mede-eigenaar. Zo worden de thema’s bepaald door de doelgroep zelf. En binnen elk traject is ruimte voor invloed, zeggenschap en gedeelde besluitvorming.
Zo wordt CultuurSchok zichtbaar in de stad én gedragen door de mensen zelf.
Meer weten over cultuur in de samenleving
Stel jouw vraag!
Wil jij weten wat Co de Cultuurontwikkelaar voor jou als cultuurmaker, jouw vereniging, zorgorganisatie, sociaal maatschappelijke organisatie en/of jouw cliënten kan betekenen? Neem gerust contact op!
Kim van Dijk
Projectleider Cultuur & Samenleving / Projectleider SamenScholing